İletken ve Yalıtkan Maddeler

Elektrik enerjisinin üzerinden serbestçe geçebildiği maddelere iletken maddeler denir. Elektrik enerjisinin üzerinden serbestçe geçemediği maddelere de yalıtkan maddeler denir

İletken ve Yalıtkan Maddeler

İletken Maddeler

Gündelik yaşantımızda kullandığımız iletkenlerin çoğu metaldir.
Elektrik enerjisiyle çalışan aletlerde ve elektrik kablolarında iletken maddeler kullanılır. iletken maddelerin iletkenlikleri farklıdır.

En iyi iletken malzemeleri şöyle sıralayabiliriz:

Gümüş, Altın, Bakır, Alüminyum, Cıva, Çelik, Demir, Deniz suyu, Platin, Pirinç, Bronz, Grafit (kurşun kalem ucu), Limon suyu, Beton vb.

Yalıtkan Maddeler

.

Yalıtkan olarak bilinen maddeler üzerinde elektrik enerjisinin hareketine izin vermezler.

Elektrikli aletlerin elle tutulan kısımları ve pense, tornavida gibi araçların sapları yalıtkan maddelerle kaplanır.

 

En iyi yalıtkan malzemeler de şöyle sıralanabilir:

Kauçuk, Cam, Saf su, Yağ, Hava, Elmas, Kuru yün, Kuru pamuk, Plastik, Asfalt, Fiberglass, Kuru kağıt, Porselen, Seramik, Kuartz vb.

İletken ve Yalıtkan Maddelerin Kullanım Alanları

Kontrol kalemini, bir prizde veya elektrikli araçta elektrik enerjisi olup olmadığını kontrol etmek amacıyla kullanırız. Kontrol kaleminin hem yalıtkan hem de iletken kısımları vardır. Kullanım amacından dolayı ucu iletkendir. Sap kısmı ise yalıtkan bir madde olan plastikten yapılır.

Örneğin:elektrik enerjisinin iletiminde iletken olarak genellikle hafif ve ucuz olduğu için alüminyum teller kullanılır. Bu tellerin etrafı yalıtkan olan plastikle kaplıdır. Böylelikle içlerinden elektrik akımı geçen tellerin insanları çarpması engellenmiş olur.

 

Elektrik Çarpması

Üzerinden elektrik enerjisi geçen bir iletkenle doğrudan temas edilince elektrik çarpması meydana gelir. Vücudumuz elektrik enerjisini ilettiği için elektrik enerjisi ile temas ettiğimizde enerjinin vücudumuz üzerinden toprağa geçmesi sonucunda ölüme ya da ciddi yaralanmalara sebep olacak çarpılmalara maruz kalabiliriz.

ELEKTRİK ÇARPILMALARINDA YAPILMASI GEREKENLER

  • Elektriği kesmek için sigortaları kullanın.
  • Sigortaları kapatmadan yaralıya temas etmeyin
  • Çıplak elle çarpılmış kişiye dokunmayın
  • Lastik tabanlı ayakkabı giyin, kuru bir lastik eldiven takın.
  • Elektrik akımını iletmeyecek kuru bir cismin üzerine çıkın.
  • Elektrik çarpan kişinin yakınındaki kablo gibi iletkenleri, yalıtkan bir çubukla uzaklaştırın.
  • Hastayı giysilerinden çekerek bölgeden uzaklaştırın.